Pean. Kocher. Mosquito. Mayo. Metzenbaum.
Dla osoby, która dopiero rozpoczyna pracę na bloku operacyjnym, lista nazw narzędzi chirurgicznych może wyglądać jak nauka zupełnie nowego języka.
Do tego dochodzi kolejny problem.
Nie wystarczy znać nazwę.
Trzeba jeszcze rozpoznać narzędzie, wiedzieć, gdzie go szukać i z czasem zacząć kojarzyć, kiedy może być potrzebne podczas zabiegu.
Jak nauczyć się instrumentarium chirurgicznego i nie próbować zapamiętać wszystkiego w jeden wieczór?
Nie ucz się wszystkich narzędzi jednocześnie
To najważniejsza zasada.
Na bloku operacyjnym możesz spotkać ogromną liczbę narzędzi.
Próba zapamiętania całego katalogu od początku najczęściej kończy się frustracją.
Zacznij od instrumentarium, które rzeczywiście widujesz podczas swoich dyżurów.
Jeżeli pracujesz przede wszystkim przy chirurgii ogólnej, najpierw opanuj podstawowe zestawy chirurgiczne.
Jeśli rozpoczynasz przy laparoskopii — dołącz stopniowo podstawowe narzędzia laparoskopowe.
Jeżeli trafiasz na ortopedię — ucz się kolejnej grupy dopiero wtedy, kiedy zaczyna być Ci potrzebna.
Ucz się grupami
Znacznie łatwiej zapamiętywać instrumenty, gdy widzisz pomiędzy nimi pewien porządek.
Zamiast listy kilkudziesięciu nazw spróbuj tworzyć grupy.
Na przykład:
narzędzia chwytające,
narzędzia tnące,
narzędzia do preparowania,
narzędzia do szycia,
haki i rozwieracze,
narzędzia specjalistyczne.
Dzięki temu nowe narzędzie nie jest już całkowicie przypadkowym przedmiotem.
Najpierw rozpoznajesz jego funkcję.
Dopiero później dokładną nazwę.
Nazwa + wygląd + zastosowanie
Samo czytanie nazw jest mało skuteczne.
Spróbuj uczyć się według prostego schematu:
nazwa → wygląd → zastosowanie.
Jeżeli uczysz się konkretnego narzędzia, przyjrzyj się:
- jego końcówce,
- długości,
- sposobowi zamykania,
- charakterystycznym cechom,
- różnicom względem podobnych narzędzi.
Następnie odpowiedz sobie na pytanie:
Do czego służy?
Tak powstaje skojarzenie, które dużo łatwiej przywołać podczas pracy.
Porównuj podobne narzędzia
Największy problem często nie pojawia się przy zupełnie nowych instrumentach.
Trudniejsze bywają te, które wyglądają podobnie.
Dlatego warto zestawiać je ze sobą.
Zamiast uczyć się jednego instrumentu dzisiaj i podobnego za tydzień, zobacz oba jednocześnie.
Zadaj sobie pytania:
Co je różni?
Jak wygląda końcówka?
Czy różnią się długością?
Czy mają inne zastosowanie?
Jak mogę je rozpoznać w kilka sekund?
Takie porównywanie jest bardzo pomocne podczas późniejszej pracy przy stole.
Powtarzaj nazwy na głos
Podczas przygotowania zestawu możesz w myślach lub — jeśli warunki na to pozwalają — nazywać kolejne elementy.
Nie chodzi o egzaminowanie samej siebie.
Chodzi o stworzenie połączenia pomiędzy tym, co widzisz, a nazwą.
Im częściej spotykasz narzędzie w rzeczywistym kontekście, tym szybciej przestaje być abstrakcyjną nazwą z podręcznika.
Ucz się również poza salą operacyjną
Nie wszystkie powtórki muszą odbywać się podczas dyżuru.
Możesz wykorzystywać:
- własne notatki,
- fotografie edukacyjne,
- atlasy instrumentarium,
- fiszki,
- quizy,
- tabele,
- wykreślanki i inne ćwiczenia słowne.
Zmiana sposobu nauki jest korzystna, ponieważ za każdym razem zmuszasz mózg do nieco innego odtworzenia informacji.
Raz rozpoznajesz zdjęcie.
Innym razem przypominasz sobie nazwę.
Jeszcze innym — szukasz słowa wśród liter.
Czy wykreślanki mogą pomagać w nauce?
Wykreślanka oczywiście nie nauczy sposobu instrumentowania operacji.
Może natomiast pełnić inną funkcję.
Pomaga wielokrotnie zobaczyć prawidłową pisownię nazw i utrwalać specjalistyczne słownictwo.
Jeszcze skuteczniejsza staje się wtedy, gdy po znalezieniu terminu próbujesz odpowiedzieć:
Co oznacza to słowo?
Z czym mi się kojarzy?
Gdzie mogę spotkać ten element na bloku?
Wtedy prosta forma rozrywki staje się aktywną powtórką.
Załóż własny zeszyt instrumentariuszki
To jeden z najprostszych sposobów porządkowania wiedzy.
Możesz podzielić zeszyt według specjalności lub rodzaju zabiegu.
Zapisuj w nim między innymi:
- nowe narzędzia,
- skróty z planu operacyjnego,
- nowe materiały,
- nazwy urządzeń,
- pytania, które pojawiły się podczas dyżuru.
Nie zapisuj danych pacjentów ani informacji pozwalających na ich identyfikację.
Po kilku miesiącach powstanie Twoja własna baza wiedzy.
Nie ucz się tylko pod konkretnego operatora
Znajomość preferencji operatora jest bardzo przydatna.
Nie powinna jednak zastępować rozumienia instrumentarium.
Jeżeli nauczysz się wyłącznie sekwencji:
„po tym lekarz zawsze chce to narzędzie”,
zmiana operatora może całkowicie wytrącić Cię z rytmu.
Lepiej rozumieć:
co dzieje się na danym etapie,
do czego służy instrument,
dlaczego może być potrzebny.
Wtedy łatwiej odnaleźć się również w nowej sytuacji.
Ile czasu potrzeba?
Nie ma jednej odpowiedzi.
Zależy to od częstotliwości dyżurów, rodzaju zabiegów i liczby specjalności.
Nie porównuj pierwszych tygodni swojej pracy z osobą, która instrumentuje od kilku lat.
Jej szybkość rozpoznawania narzędzi jest efektem setek powtórzeń.
Ty właśnie zaczynasz je zbierać.
Metoda pięciu pojęć
Jeżeli lista nowych nazw jest bardzo długa, zastosuj prostą metodę.
Po każdym dyżurze wybierz pięć nowych pojęć.
Sprawdź:
co oznaczają,
jak wyglądają,
z czym się wiążą.
Następnego dnia spróbuj przypomnieć je sobie bez zaglądania do notatek.
Pięć pojęć wydaje się niewielką liczbą.
Ale pięć nowych terminów po 20 dyżurach daje już 100 utrwalonych pojęć.
Nauka nie musi oznaczać kolejnego podręcznika
Nie każdy odpoczywa, czytając po dyżurze kilkadziesiąt stron tekstu.
Dlatego warto korzystać z różnych metod.
Na platformie Siostra Paulina przygotowałam również „Wykreślanki o bloku operacyjnym”.
To 36 tematycznych plansz zawierających 448 haseł związanych między innymi z instrumentarium, aseptyką, laparoskopią, artroskopią, materiałami, bezpieczeństwem pacjenta oraz innymi obszarami pracy na bloku.
Nie mają zastępować podręczników ani praktycznej nauki.
Mają być inną formą powtórki.
Taką, do której można usiąść z kawą, a przy okazji jeszcze raz spotkać nazwy, które później pojawiają się podczas dyżuru.
Siostra Paulina — wiedza • praktyka • bezpieczeństwo